Door op 25 oktober 2014

Woordvoering algemene beschouwingen

In de begrotingsbehandeling stelde ik de volgende vraag: “Wat merkt de inwoner van Hollands Kroon nu van deze eerste begroting van de nieuwe coalitie?” Mijn eigen antwoord op deze vraag: “Zolang boeren en bejaarden geen voordeel hebben kan er niets, jongeren en jeugd komen er bekaaid vanaf.”

 

 

Voorzitter,

Eergisteren zouden we een hoorzitting houden waar inwoners konden inspreken over de begroting 2015 die we nu behandelen. Er kwam niemand om de raad te vertellen wat men ervan vond. Participatie tot het absolute nulpunt teruggebracht. Doen we het nu goed of is dit een signaal ‘we geloven het wel, maakt toch niks uit of je hier komt inspreken of niet’. Dat stemt tot nadenken.

Voorzitter, de PvdA baseert de standpunten over de begroting mede op onze sociaaldemocratische kernwaarden. Die zijn al meer dan 100 jaar ons richtsnoer en kompas. De PvdA streeft naar vier kerndoelstellingen in onze samenleving: bestaanszekerheid, goed werk, binding en verheffing. Naast besluiten in Den Haag, worden er lokaal besluiten genomen die consequenties hebben voor die kerndoelstellingen. De decentralisaties hebben deels betrekking op bestaanszekerheid, denk aan de participatiewet maar ook de jeugdzorg. Goed werk wordt lokaal gefaciliteerd bijvoorbeeld met de werkgeversbenadering van de op te heffen ISD. Binding willen we bevorderen door burgerparticipatie. Verheffing is voor ons het bieden van kansen en mogelijkheden zodat ieder individu zijn of haar talenten kan ontplooien. De PvdA is er nog lang niet aan toe dat de postcode van het ouderlijk huis bepalend is voor de sociaal-maatschappelijke positie die je later kan innemen. Wij geloven nog steeds dat ook al ben je geboren voor een dubbeltje, je nog altijd een kwartje kan bereiken. De opdracht voor ons als gemeentebestuur, met dit college voorop, is ervoor te zorgen dat iedere inwoner een eerlijke kans krijgt op een fatsoenlijk bestaan, en om ervoor te zorgen dat in een verwarrende, onrustige wereld onze solidaire, tolerante en welvarende samenleving wordt veilig gesteld en doorgegeven aan volgende generaties.

Voorzitter, wij hebben in juni ingestemd met de kadernota 2015. Dat betekent dat de PvdA deze begroting toetst aan de kadernota 2015. In grote lijnen kunnen we daarom instemmen met deze begroting. Verder nemen wij het coalitieprogramma als gegeven maar hebben wel hier en daar kritiek, zoals ook bij de bespreking van het coalitie akkoord al naar voren gebracht en herhaald bij de bespreking van de kadernota.

Dan nu de begroting en enkele programma’s in detail. In de eerste plaats een compliment, zoals ook door de auditcommissie gemeld. Een goed overzichtelijk geheel met een duidelijke keuze in de bezuinigingsopties om een meerjarig sluitend geheel te bereiken. Het advies van de auditcommissie is echter ook duidelijk: het ‘SMART-er’ formuleren van doelen, kengetallen en prestatie indicatoren blijft een aandachtspunt. Bij programma burger en bestuur zijn de laatste zelfs verdwenen in vergelijking met 2014. Sturen op maatschappelijke effecten is lastig met deze begroting. Bij de meeste programma’s is de beschrijving van trends en ontwikkelingen plus de opsomming van kadernota’s hetzelfde als in de begroting 2014.

Programma 2 (verkeer, vervoer, waterstaat)

We zien hier beleidsdoelen die ten dele overlappen met die van 2014 en activiteiten die deels nieuw zijn, zoals het opstellen van een baggerplan. Grotere nadruk ligt op verkeersveiligheid maar geen woord over de beloofde aanpassingen aan Frieseweg of Groetweg zoals vermeld in het coalitie akkoord.

Programma 4 (Onderwijs en voorschoolse periode)

Bij dit programma lezen we de trend van ‘herwaardering veelzijdig onderwijsaanbod met kunst, cultuur en geschiedenis’ maar wat betekent dat nu voor onze inwoners? En tja, in deze begroting is een laagdrempelig voorschools aanbod organiseren voor kinderen die extra ondersteuning nodig hebben verdwenen (in 2014 stond dit er nog in). Wel hebben ze een veilige leer- en groeiomgeving. Dat is voor ons niet voldoende . Ofschoon we pas volgende week gaan besluiten over de VVE visie van college willen we in de begroting toch al een en ander vastleggen. Samen met CU en CDA dienen we daarvoor een motie in. De antwoorden op technische vragen geeft de stand van zaken van de scholenbouw in Hippolytushoef en Slootdorp. Op 31 december 2015 zou de bouw in volle gang moeten zijn. In Slootdorp zitten momenteel twee basisscholen in één gebouw en krijgen kinderen les in de koffiekamer, dus haast is inderdaad wel geboden.

Programma 5 (natuur, cultuur en recreatie)

Trends en ontwikkelingen en kadernota’s zijn identiek aan de begroting 2014. Meer overnachtingen maar dat wordt wel lastig beoordelen met verouderde cijfers (zie programma 3). Dit jaar zijn er 750 gemeentelijke bomen omgegaan of omgehaald door storm en/of ziekte. Deze bomen worden niet vervangen, geen herplant want geen geld. Als we dit 15 jaar volhouden (de termijn van de omgevingsvisie) is misschien de helft van de bomen in het buitengebied verdwenen, bomen langs paden en wegen. Het lijkt een beetje op het bruggen- en wegenbeleid van de voormalige gemeente Wieringermeer. Over een tijdje dus extra geld nodig voor een inhaalslag tenzij we de toeristische aantrekkelijkheid juist willen richten of Sahara-safari’s. Telt gelijk mee voor de duurzaamheid, minder ver reizen dus minder CO2 uitstoot om toch een kale vlakte te kunnen ervaren. Bij onze wijkbezoeken horen we bij de gesprekken aan de voordeuren steeds hetzelfde: de ontluistering van de groene aankleding van openbare ruimte. Maar waarom zou je inspreken zoals ik bij het begin al zei, de reactie is toch doe het effe zelf en geen geld. Wij vinden dat er een bomenherplant voorziening zal moeten komen, laat dat duidelijk zijn. En dan de titel van dit programma, op verzoek van de oppositie destijds van Senioren en LADA met steun van PvdA gewijzigd en ‘natuur’ toegevoegd. Geen ontwikkeling van natuur buiten de EHS staat nu in coalitie programma. Kan het college ons uitleggen waarom de boeren in de Oostpolder op hun wenken werden bediend door Landschap NH geen medewerking te geven aan natuur buiten EHS en de wethouder wel een samenwerkingsovereenkomst tekent met Provincie voor polder Waard Nieuwland met natuur buiten EHS en is HHNK al door college meegedeeld dat hun plannetje bij Den Oeversche Vaart (natuur buiten EHS) geen medewerking krijgt?

Programma 6 (sociaal domein en maatschappelijk werk)

Hoewel de trends en ontwikkelingen in vergelijking met begroting 2014 vrijwel niet zijn veranderd, zijn de beleidsdoelen uitgebreider omschreven. Vooral het door de raad al aangenomen kindpakket, gericht op het voorkomen van maatschappelijk isolement van kinderen die opgroeien in armoede is een welkome aanvulling. Verder zijn de doelen natuurlijk gericht op het zo goed mogelijk uitvoeren van de gedecentraliseerde taken met de nadruk op afname individuele voorzieningen en toenemend gebruik van algemene voorzieningen. Dit is voortzetting van de beleidsdoelen van begroting 2014. De inzet op uitstroom uit de uitkering naar regulier werk, de arbeidsparticipatie is helaas verlaagd van 170 in 2014 naar 160 in 2015. De lokale partijen maken wat dat betreft niet het verschil waarop hun kiezers misschien hadden gehoopt.

Programma 8 (ruimtelijke ontwikkeling)

Trends en ontwikkelingen, kadernota’s geen veranderingen tov 2014. Echter, stond er in 2014 nog een voornemen om prestatieafspraken te maken met woningcorporaties, die ambitie is in 2015 verdwenen en dat terwijl in 2015 de nieuwe woningwet van kracht gaat worden en de functie/rol van prestatieafspraken juist wordt verbeterd en de positie van gemeenten daarbij wordt versterkt. Wat ons betreft dient er dus wel degelijk een beleidsdoel prestatieafspraken opgenomen te worden met als specifieke opdracht het bouwen voor alle doelgroepen bevorderen, ook voor jongeren.

Programma 9 (financiële dekkingsmiddelen)

Zowaar een beleidsdoel geformuleerd, 100% verbetering in vergelijking met 2014. De lokale lasten zijn in 2015 nog steeds de hoogste van de regio. Een verlaging van de rioolheffing zorgt voor enige beweging richting het gemiddelde. Aan de andere kant zouden de lasten voor onze inwoners kunnen stijgen met inflatie percentage. De OZB zou dus extra verhoogd kunnen worden voor een bomenherplant reserve.

Voorzitter,

Wat merkt de inwoner van Hollands Kroon nu van deze eerste begroting van de nieuwe coalitie? Zoals we al stelden bij de behandeling van coalitie akkoord: weinig tot geen verandering in vergelijking met vorige college periode, het zijn meer mooie woorden maar minder concrete daden om verkiezingsbeloften waar te maken. En zolang boeren en bejaarden geen voordeel hebben kan er niets, jongeren en jeugd komen er bekaaid vanaf.