Door op 21 januari 2016

Vluchtelingenvraagstuk vragen en antwoorden.

Ik heb een aantal begrippen over het vluchtelingenvraagstuk op een rijtje gezet, dit om misverstanden te voorkomen.

 

 

 

 

 

 

Wat is het verschil tussen een asielzoeker en een vluchteling (statushouder)?

Een asielzoeker is iemand die zijn land verlaten heeft en bescherming zoekt in een ander land. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) beslist of iemand wettelijk erkend wordt als ‘vluchteling’. Wie deze erkenning niet krijgt, moet terug naar het land van herkomst.

Iemand kan als vluchteling worden erkend, als die een levensbedreigende situatie in het land van herkomst is ontvlucht. Iemand die van de IND te horen heeft gekregen dat hij/zij erkend is als vluchteling wordt ook wel aangeduid met de term ‘statushouder’. Een erkende vluchteling krijgt over het algemeen een verblijfsvergunning voor vijf jaar. Vluchtelingen moeten een cursus inburgering volgen waar ze onder andere Nederlands moeten leren en ze moeten, net als alle Nederlanders die een uitkering krijgen, werk zoeken.

*Onderdak in een AZC

Wat is een AZC?

AZC is een Asielzoekerscentrum. Een AZC is een plek, waar asielzoekers tijdelijk verblijven.

In Nederland moeten asielzoekers zich melden bij de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst), dit gebeurt meestal in Ter Apel. Ze gaan binnen een paar dagen van Ter Apel naar een asielzoekerscentrum. Daar verblijven ze tot er een uitspraak is gedaan of ze mogen blijven.

Krijgen ze asiel, dan zijn zij ‘erkend vluchteling’, ook wel aangeduid als ‘statushouder’ en wachten ze op een huis elders in Nederland.

Krijgen ze geen asiel, dan kunnen ze protest aantekenen en in het AZC de vervolgprocedure afwachten. Als uit de vervolgprocedure blijkt dat iemand echt geen asiel krijgt in Nederland mag deze persoon niet langer in een AZC verblijven en moet hij/zij  terug naar het land van herkomst.

Waarom moeten er meer AZC’s komen?

Omdat er sinds de zomer 2015 erg veel vluchtelingen als asielzoeker naar Nederland zijn gekomen, voornamelijk uit Syrië, zijn er niet genoeg plaatsten in de bestaande asielzoekerscentra (AZC’s) en moeten er nieuwe AZC’s gebouwd worden. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) is verantwoordelijk voor de huisvesting van asielzoekers in AZC’s. Het COA benadert gemeentes om te kijken of en zo ja, welke mogelijkheden er zijn voor vestiging van een AZC.

Wat wordt de samenstelling van de opvanglocatie?

In een asielzoekerscentrum (AZC) worden zowel gezinnen als alleenstaanden van diverse nationaliteiten gehuisvest. Alle bewoners in een asielzoekerscentrum zijn geregistreerd en hun persoonsgegevens zijn onderzocht. Zij zitten in een procedure of hebben al een verblijfsvergunning.

Hoe lang wonen mensen in een AZC?

Hoe lang mensen er wonen, hangt af van de tijd die nodig is om de asielprocedure af te wikkelen. Een asielprocedure duurt begin 2016 gemiddeld 6 tot 12 maanden. Zo gauw ze een status hebben, zouden ze naar een gemeente moeten verhuizen, waar ze dan echt gaan wonen.  Het aanbod van woningen is een knelpunt. Op dit moment slagen gemeenten er onvoldoende in om alle als vluchteling erkende asielzoekers een huis aan te bieden. Zij verblijven hierdoor soms na de erkenning nog een aantal maanden in een AZC in afwachting van een huis.

Waarom blijven erkende vluchtelingen niet in een AZC wonen?

Wie als vluchteling is erkend, mag niet in een AZC blijven wonen. Dat is duurder en het is beter voor de vluchteling om zelf zijn eigen leven te organiseren. Erkende vluchtelingen worden gelijk verdeeld over het land. Afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente bepaalt het rijk hoeveel vluchtelingen een gemeente moet huisvesten. Een vluchteling kan niet kiezen in welke gemeente hij/zij wil wonen.

Als vrouwen en kinderen nakomen, komen er dan nog meer bewoners in een AZC?

Nee. Het aantal bedden in een AZC is van te voren vastgesteld. Dit aantal is inclusief vrouwen en kinderen die eventueel nog nareizen bij gezinshereniging. Als een vluchteling erkend is, – hij is dan een zogeheten ‘statushouder’ – is het de bedoeling dat deze, met eventueel zijn gezin, zo spoedig mogelijk vanuit het AZC verhuist naar een woning in een gemeente ergens in Nederland. Als er een woning beschikbaar is, moeten een statushouder die accepteren. Hij heeft geen keuze wat betreft de gemeente waar dat is en wanneer de verhuizing plaatsvindt.

*Veiligheid en vrijheid

Waarom AZC’s met 600 bewoners of zelfs meer?

Een AZC heeft o.a. voorzieningen nodig als professioneel opvangpersoneel, beveiliging, medische zorg en onderwijs. Een AZC net deze omvang kan hierin zelf voorzien. Een kleiner AZC moet hiervoor een beroep doen op voorzieningen buiten het AZC. Een wat groter AZC is daardoor gemakkelijker te organiseren dan meerdere kleinschalige AZC’s. Dat scheelt aanzienlijk in de kosten. De kosten van voorzieningen binnen een AZC komen voor rekening van de rijksoverheid. Voorzieningen buiten het AZC kunnen onder meer ten laste komen van de gemeente van vestiging.

Een AZC dat kleiner is dan 600 inwoners kan ook volwaardige voorzieningen hebben, maar hoeveel asielzoekers er precies moeten wonen om rendabel volwaardige voorzieningen te kunnen exploiteren, is niet duidelijk.

Hoe is de veiligheid in en rondom een AZC geregeld?

Op een AZC is 24 uur per dag beveiliging aanwezig. Het personeel is getraind in het opvangen van een diverse doelgroep en het omgaan met mogelijke spanningen die daarbij kunnen ontstaan. Zij zijn in staat signalen te herkennen die wijzen op radicalisering, traumatisering en mensenhandel en melden dat rechtstreeks bij professionele instanties.

Bewoners van een AZC ondertekenen bij aankomst de huisregels die gebaseerd zijn op de omgangsvormen zoals we die in Nederland hanteren. Discriminatie op basis van afkomst, religie, politieke voorkeur of seksuele geaardheid horen daar niet bij. Overmatig alcoholgebruik of drugsgebruik worden niet getolereerd. Het personeel van het AZC kan sancties opleggen als deze regels niet worden nageleefd. Misdragingen kunnen consequenties hebben voor de asielprocedure. Voor zaken die de openbare orde raken, wordt altijd de politie ingeschakeld.

Zitten er ook IS-terroristen of andere criminelen in een AZC?

Als uit het onderzoek van de IND blijkt dat iemand oorlogsmisdaden heeft begaan in het land van herkomst dan komt deze persoon niet in aanmerking voor een vluchtelingenstatus.

Het kan gebeuren dat in een AZC mensen terecht komen die iets kwaads van zins zijn. De beveiligers van een AZC letten uiteraard ook op ongewone gedragingen. Voor bewoners van AZC’s geldt hetzelfde strafrecht als voor ieder ander in ons land. Bij veroordelingen in verband met misdrijven krijgen asielzoekers geen erkende vluchtelingenstatus en worden ze uitgezet.

Kan ik bewoners van een AZC tegenkomen in het dorp?

Bewoners van een AZC hebben veel activiteiten binnen dat centrum. Onderwijs, sport etc. In de resterende tijd mogen zij van het AZC-terrein af. Bijvoorbeeld om boodschappen te doen in het dorp, te wandelen in de omgeving of in Nederland en daarbuiten familie te bezoeken.

Waarom zijn er zoveel jonge mannen in een AZC?

Op dit moment zijn ongeveer 2/3 van de asielzoekers mannen. Vluchten naar Europa is een gevaarlijke onderneming. Mensen zijn vaak afhankelijk van mensensmokkelaars en die vragen woekerprijzen van duizenden euro’s. Het gevolg is dat mannen hun vrouw en kinderen op een zo veilig mogelijke plek achterlaten om de gevaarlijke en dure vluchtroute te ondernemen. Als ze goed in Europa zijn aangekomen, vragen ze asiel aan. Krijgen ze asiel, dat wil zeggen dat ze als vluchteling erkend zijn, dan kunnen ze gezinshereniging aanvragen. Daarna wachten ze in een AZC op het beschikbaar komen van een woning.

*Financiële gevolgen

Daalt de waarde van mijn huis door de komst van een AZC?

Er zijn op de plaatsten waar al een AZC is geen aanwijzingen dat sprake is van waardedaling van huizen in de omgeving van een AZC.

Levert de komst van het AZC de gemeente extra geld op?

Nee. De komst van een AZC kost de gemeente geen extra geld en levert ook geen extra geld op. De gemeente krijgt wel meer inkomsten uit het gemeentefonds, dat gebaseerd is op het aantal inwoners. Maar hier staan ook weer kosten tegenover. Overige kosten worden vergoed door het COA, zoals ambtelijke voorbereidingskosten en de bouw van een school op het terrein.

 

Wie betaalt het AZC?

Het rijk betaalt de kosten van een AZC en de daar beschikbare voorzieningen als professioneel opvangpersoneel, beveiliging, medische zorg en onderwijs.

*Wat kan ik doen voor bewoners van een AZC?

Kan ik bij asielzoekers op bezoek gaan?

Ja, van 9.00 tot 22.00 uur is bezoek welkom, je moet je altijd melden bij de receptie.

Kan ik iets doen voor asielzoekers in een AZC?

Ja, er zijn verschillende manieren om als vrijwilliger aan de slag te gaan, zoals bijvoorbeeld het geven van taallessen. Dit kan via het COA, Vluchtelingenwerk, het Rode Kruis of andere lokale vrijwilligersorganisaties.

Is er al een locatie?

Nee, er is nog geen locatie bepaald. In het raadsvoorstel worden enkele voorwaarden genoemd waaraan de locatie moet voldoen. Op basis daarvan gaat het college van B&W onderzoeken wat een geschikte plek kan zijn.

Welke locatie is geschikt?

De locatie moet groot genoeg zijn en een AZC moet zijn gehuisvest binnen een straal van twee kilometer van voorzieningen, zoals scholen, winkels, zorg en openbaar vervoer. De PvdA-fractie heeft gevraagd om een nadere uitleg van deze voorwaarden.

Hoe lang blijft een AZC?

Het is op dit moment niet bekend hoe lang een AZC blijft gevestigd. Dat hangt af van de afspraken die de gemeente maakt met het COA.

Is de komst van een AZC definitief?

Op donderdag 28 januari wordt de gemeenteraad gevraagd in principe in te stemmen met de komst van een asielzoekerscentrum.

Waarom wil de het college meewerken?

Het Rijk vraagt alle gemeenten mee te helpen bij de opvang van de vele mensen die op de vlucht zijn geslagen voor oorlog en geweld in landen als Syrië, Irak en Eritrea. Daarvoor heeft het COA nieuwe opvangplaatsen nodig. Het college van burgemeester en wethouders staat positief tegenover de komst van de opvanglocatie nadat zij de gemeenteraad daarover hebben geraadpleegd in een besloten werkvergadering op 15 december 2015. Daarmee wil het de asielzoekers een veilige plek bieden waar zij tijdens hun asielprocedure kunnen verblijven. Het college neemt daarmee haar (maatschappelijke) verantwoordelijkheid voor de opvang van vluchtelingen.

Kunnen inwoners nog hun mening geven?

Nadat de gemeenteraad op 28 januari in principe heeft ingestemd is het college weer aan zet. De PvdA-fractie verwacht van het college een plan van aanpak hoe de inwoners te betrekken bij het vervolg. Daar behoren uiteraard informatie bijeenkomsten bij voor de direct belanghebbenden zoals bewoners in de nabijheid van een eventueel te kiezen locatie. Wij verwachten dat tijdens de informatie bijeenkomsten inwoners in ieder geval in gesprek kunnen met bijvoorbeeld raadsleden, burgemeester en wethouders, het COA, Vluchtelingenwerk, Gezondheidscentrum Asielzoekers, politie en geestelijke verzorgers. Tijdens volgende openbare raadsvergaderingen, waarin de vestiging van een AZC wordt besproken, hebben inwoners de mogelijkheid om in te spreken.

Kan de buurt ook meebepalen hoe het terrein eruit komt te zien?

De gebruikelijke gang van zaken is dat het COA een klankbordgroep opricht waarin onder andere een afvaardiging van omwonenden over de inrichting van het terrein kan meepraten. De PvdA-fractie zal in het eventuele vervolgproces hierop toezien.

Levert de komst van een AZC werkgelegenheid op?

De PvdA-fractie zal erop aandringen dat de gemeente met het COA afspraken maakt dat bij het werven van personeel ook naar werkzoekenden uit de gemeente wordt gekeken.

Waar kan ik nog meer informatie vinden?

Op de volgende websites van gemeente en COA is nog meer informatie te vinden.

http://www.hollandskroon.nl/leven/veelgestelde-vragen-over-opvang-vluchtelingen_42924/

www.hollandskroon.nl/leven/veelgestelde-vragen-over-opvang-vluchtelingen_42924/rubriek/een-azc-in-hollands-kroon_2005.html

https://www.coa.nl/nl/azc-in-mijn-buurt