26 oktober 2013

Algemene beschouwingen begroting 2014

Tijdens de behandeling van de begroting heb ik de onderstaande tekst uitgesproken. Ik wil uw aandacht vestigen de laatste 2 alinea’s. De één na laatste alinea gaat over de bezuinigingen op de peuterspeelzalen en mogelijkheid die gevonden is in de dekking om de bezuinigingen terugdraaien. De laatste alinea gaat over het verbeteren van de kwaliteit van de openbare ruimte.

 

 

Algemene beschouwingen begroting 2014

Vorig jaar bij de behandeling van de begroting 2013 begon ik namens de PvdA-fractie met een compliment richting de medewerkers van de gemeente. Het wordt eentonig maar ook dit jaar mogen we trots zijn op de gepresenteerde begroting en meerjaren raming 2014. Wederom zijn er grote stappen gezet naar een nog betere en duidelijker presentatie van de cijfers en de beleidskeuzes die zijn gedaan. Hulde, maar nu ter zake.

 

In de inleiding schrijft het college van B&W dat onze gemeente Hollands Kroon een veranderende organisatie is en toch een stabiele factor in een onrustige samenleving. Dat laatste kunnen we bevestigen. Een aantal weken voor de komst van Sint Nicolaas naar ons land bemoeit zelfs de VN zich met die feestelijke gebeurtenis. Discussies rond de goedheiligman zijn we overigens wel gewend. Al in 1627 pleitte de contra-remonstrantse predikant Teellinck in zijn publicatie ‘Noodwendigh vertoogh’ voor het afschaffen van afgodische feestdagen zoals het in brede lagen populaire Sint Nicolaasfeest. In het kader van Sinterklaas, om met een landelijke politicus te spreken, die kunnen we in deze begroting niet meer ontdekken. Tal van negatieve surprises staan erin om de gemeentelijke financiën gezond te houden. Het is opnieuw veel soberheid en zuinigheid wat de klok slaat. Als we nog een zwarte piet zouden mogen uitdelen, dan aan de economische crisis waardoor de gemeentelijke inkomsten vanuit Rijk en eigen beleid drastisch zijn teruggelopen.

Bij het verdelen van de pijn kiest het college nadrukkelijk ervoor om de sociaal zwakkeren in onze samenleving te ontzien. Zo blijft het minimabeleid in stand en wordt niet verschraald. Onlangs konden we er zelfs nog iets aan toevoegen speciaal voor kinderen die in armoede moeten opgroeien. Vanuit haar beginselen ondersteunt de PvdA die keuze volledig.

 

Ondanks het beeld van deze meerjarig sluitende begroting, staan er toch nog donkere wolken aan het firmament. De laatste berichten uit Den Haag laten zien dat er extra maatregelen nodig zijn om de verder teruglopende inkomsten op te vangen, naast de keuzes die nu al in deze begroting zijn gemaakt. Voor 2014 zijn geen extra inspanningen nodig maar in 2015 en verder zal opnieuw gezocht moeten worden naar ongeveer 1,5 miljoen euro per jaar. Wij ondersteunen de suggestie van het college om in de kadernota volgend jaar dit probleem aan te pakken. Nog los van deze tegenvallende inkomsten uit het Rijk zorgen de overheveling van taken aan de gemeenten met de bijbehorende kortingen voor grote risico’s in de meerjarenramingen. De tegenvallers kunnen daardoor aanzienlijk hoger uitkomen dan de 1,5 miljoen. Voorzichtigheid in financiële zin is daarom geboden bij het oppakken van nieuwe initiatieven.

 

Toch ontkomen we er niet aan ook voor de toekomst van onze gemeente niet bij de pakken neer te zitten. Nieuw beleid is daarom soms gewenst. Het college doet daarvoor een aantal voorstellen zoals een impuls voor recreatie, het opstellen van een omgevingsvisie (structuurvisie) en extra capaciteit in de uitvoering van het omgevingsrecht. Heeft de PvdA geen moeite mee. Wel een paar opmerkingen betreffende het omgevingsrecht. In de begroting, gebaseerd op de Strategische Visie, wordt wederom gesteld dat we toegroeien naar een zelfredzame samenleving, meer zorg zelf organiseren, de overheid of het collectief pas in laatste instantie. Participatie, zelfwerkzaamheid en zelfredzaamheid. Daarvoor zijn ons al een paar initiatieven binnen onze gemeente bekend. De kernwaarden van de gemeente zijn ondermeer lef, bevlogenheid, vertrouwen. Op de site werken bij Hollands Kroon lezen we bijvoorbeeld dat wordt gerekend op medewerkers die ondernemend denken, buiten bestaande kaders en oplossingsgericht handelen, initiatief nemen, lef hebben, risico’s durven nemen. In het Engels wordt het zo mooi uitgedrukt: ‘practice what you preach’. Bij de ons bekende initiatieven is niets van dit alles te herkennen! Het college stelt ons in deze zaken zeer teleur, ondanks de mooie zin in de inleiding van de begroting: ‘niet denkend vanuit de regels maar vanuit de wensen en behoeften van onze inwoners’. Maar wat moet de burger denken van al die mooie uitwerkingen van de kernwaarden waar in deze specifieke gevallen niets van in praktijk wordt gebracht. College, dat moet echt beter.

 

Tegenover intensiveringen staan ook versoberingen. Voor een belangrijk deel komen die ten laste van de WMO als gevolg van de uitvoering van de kanteling, het peuterspeelzaalwerk en het accommodatiebeleid waarvan de uitwerking nog moet volgen. Wij zullen de verdere uitwerking van deze bezuinigingsmaatregelen beoordelen aan de hand van het beginsel dat de sociaal zwakkeren in onze samenleving niet het gelag betalen.

Een punt van zorg is de communicatie uitsluitend langs de digitale snelweg. Veel van de informatie die de gemeente ter inzage legt bestaat uit omvangrijke bestanden. Zoals het college hopelijk weet is de digitale snelweg in delen van onze gemeente uitgevoerd als een zandpad, een mul zandpad. Dat kost inwoners in die delen van het grondgebied nachtwerk om de informatie naar binnen te sleuren en sjorren. Daar zou een oplossing voor gevonden moeten worden.

 

Tijdens de hoorzitting over de begroting is door een aantal inwoners en belanghebbenden een zienswijze gegeven over enkele aspecten van de begroting. In willekeurige volgorde:

Er is gepleit voor een uitbreiding van het budget voor lokaal veteranenbeleid. Er zou extra geld beschikbaar moeten komen voor een wat uitgebreider Indisch buffet en de partners van de veteranen zouden moeten kunnen deelnemen aan de lokale veteranen dag. Wij hebben grote waardering voor de inzet en opofferingen die veteranen zich getroost hebben in dienst van het vaderland. Ook nationaal is er inmiddels grote erkenning voor veteranen met een nationale veteranen dag en defilé in Den Haag. In een gemeente in de nabijheid van een grote vestiging van defensie wonen uiteraard veel veteranen en is het niet meer dan normaal dan dat ook wij voor hen waardering tot uitdrukking brengen. Dat doen we dus ook met een lokale veteranen dag waarbij we de uitgezondenen in het zonnetje zetten. In deze tijd van voortdurende bezuinigingen en versoberingen is het echter niet goed beargumenteerbaar dat daar nog eens extra geld voor bestemd moet worden. De huidige uitvoering vindt de PvdA fractie adequaat en een voldoende uitdrukking van onze waardering en erkenning.

 

De poldertuin in Anna Paulowna is wat ons betreft vooral een uithangbord van de bollensector. Deze overigens prachtige etalage, die met veel vrijwilligerswerk ieder jaar weer tot stand komt, zal toch primair door de sector moeten worden vorm gegeven. Gelet op de grote financiële opgaven de komende jaren ontkomen wij er niet aan ook hier meer zelfwerkzaamheid, zelfredzaamheid en participatie vanuit de bollensector te vragen.

 

Dan de peuterspeelzalen. Met het vaststellen van de kadernota subsidies in april van dit jaar heeft een meerderheid van de raad ingestemd met een bezuiniging in 2014 van 75.000 euro. Daar is geen bezwaar tegen gemaakt door de organisaties in het peuterspeelzaalwerk. Logisch als de brief met die mededeling aan het begin van de zomervakantie op de mat valt. De veranderingen, kaders en doelstellingen voor het peuterspeelzaalwerk zijn in de kadernota subsidies op blz. 20 helder beschreven: bevorderen efficiencywinst door samenwerking tussen kinderopvang en peuterspeelzaalwerk door het organiseren van gestructureerd overleg en het maken van een hierop gericht concreet plan. Laat vooraf duidelijk zijn, vanuit onze beginselen hecht de PvdA eraan dat kinderen met een gelijke uitgangspositie aan de startlijn van het verplichte onderwijs verschijnen. Als er sprake is van achterstanden, dan zien wij het als taak voor de overheid, voor het collectief, om deze achterstanden op te heffen. Dat gebeurt met het VVE programma. Vraag is nu hoe we zo doelmatig mogelijk de kinderen die het nodig hebben kunnen vinden (indiceren) en naar dit VVE programma toeleiden. Dan gaat het dus om het beoordelen van alle kinderen en niet alleen toevallig degenen die gebruik maken van peuterspeelzaalwerk (ongeveer 500 van een totale doelgroep van ca. 1900). Dit verdient dus nadere uitwerking. Vanmorgen nog kregen we een memo van het college over dit onderwerp en een alternatieve bekostiging. Het college wil vasthouden aan de gevraagde bezuinigingen die volgens de subsidie ontvangers de nekslag betekenen van het peuterspeelzaalwerk. Wij zijn bereid om onderzoek mogelijk te maken door een deel van de 75.000 euro bezuiniging in 2014 daarvoor in te zetten. Dan kan er een goed plan gemaakt worden of en hoe de bezuinigingen in 2015 en verder vorm moeten krijgen. Voorlopig moeten we wel vast houden aan die voorgenomen bezuiniging. Dekking voor 2014 kan gevonden worden in het voordeel gemeentefondsuitkering (238K€) of het voordeel pensioenpremie werkgever (ca. 80K€).

 

Tot slot de vraag wat we met 160 K€ die ‘over’ is aan moeten, oppotten in de algemene reserve die de komende jaren toch al toeneemt of eenmalig besteden aan de grootste ergernissen van onze inwoners. Wij kiezen voor het laatste. Wij zouden dat geld willen aanwenden voor een eenmalige impuls voor de grootste knelpunten in de groenvoorzieningen. Per motie heeft de raad het college gevraagd een bomenbeleidsplan op te stellen. ook daarvoor is eenmalig extra geld nodig. Een amendement van die strekking is met De coalitie voorbereid.